In de Romeinse tijd in onze regio bestaat het christendom nog niet als religie. De Romeinse bezetters zijn hier vanaf het jaar 40 als castellum Albaniana op de plek van het Alphense Rijnplein wordt gebouwd. Zij vertrekken ergens tussen 235 en 270. Het christendom bereikt onze regio pas een paar eeuwen later.

De Romeinen vieren in de Romeinse castella, wachtstations en dorpen langs de Oude Rijn dus geen kerstfeest. Zij vieren in deze tijd van het jaar Saturnalia. Het zijn de feesten van Saturnus, de Romeinse god van de landbouw. Deze midwinterfeesten beginnen op 17 december en duren tot en met 23 december. Er zijn gezamenlijke maaltijden, er worden cadeautjes gegeven, de huizen worden versierd met dennentakken en hulst en iedereen is vrij van school en werk. Vlak daarna, op 25 december, valt de verjaardag van de Romeinse zonnegod Sol Invictus. Een paar eeuwen later wordt deze feestdag de geboortedag van Jezus van Nazareth.

Veel activiteiten uit de Saturnalia vinden we terug in de tradities van het christelijke kerstfeest. Ook nu nog zijn gezellige maaltijden, waarbij families zich rond de eettafel verzamelen, heel gewoon. Het uitwisselen van cadeautjes is ook zo’n traditie. De Romeinen geven vaak kleine kleifiguurtjes aan de kinderen en kaarsen aan de volwassenen. De belangrijke groene versieringen zijn er ook nog steeds. Dennentakken en hulst worden door de Romeinen als guirlandes aan de huizen bevestigd. Tegenwoordig is er een kerstboom, de dennenboom, en ook hulst wordt nog steeds gebruikt in kerstversiering.

Het overnemen van oudere tradities in een nieuwe vorm gebeurt vaak. Dat komt omdat mensen de symboliek van een traditie als bekend ervaren. Dat Romeinse tradities in de christelijke symboliek terechtkomen, komt dus omdat het christendom in het Romeinse Rijk wordt verspreid. De mensen die het nieuwe geloof aanhangen, zijn Romeinen en zij gebruiken Romeinse tradities en symbolen die zij kennen.

Dit artikel is geschreven door Eveline Verhoeve van RomeinsAlphen.nl