De bibliotheek als educatieve partner

Stel je voor: een klas vol kinderen die reikhalzend uitkijken naar het volgende hoofdstuk. Moeilijk voor te stellen? De bibliotheek helpt dit werkelijkheid maken.

Rijker leren lezen

Bibliotheek Rijn en Venen steekt veel energie in leesbevordering. “Wij zijn hierin een spin in het web”, vertelt Myrna den Engelsman-Plasman, teamleider Educatie. “We delen onze kennis met kinderopvangorganisaties, basisscholen, middelbare scholen en mbo’s.

Wij geven hen bijvoorbeeld advies over hoe je kinderen meer bij lezen kunt betrekken, of hoe je ervoor zorgt dat kinderen niet alleen ‘leuke’ boeken lezen, zoals Het leven van een loser, maar ook teksten die hen echt uitdagen.”

Want dat laatste is belangrijk. Rijke teksten, oftewel boeken met gevarieerd en veelzijdig taalgebruik, helpen kinderen groeien in hun taalontwikkeling. “De afgelopen jaren was hier op scholen minder aandacht voor, maar dat is veranderd. Wat heeft geholpen is dat een rijke leesomgeving een van de nieuwe kerndoelen is voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs.”

Ondersteuning op school

Ook kunnen alle scholen in Alphen bij de bibliotheek terecht voor advies over het gebruik van meertalige boeken en kunnen ze themacollecties voor in de klas aanvragen. “Zo kan het leesmateriaal aansluiten bij de thema’s die op school worden behandeld”, zegt Myrna. “Ook kunnen ze ieder jaar een leraar laten opleiden tot leescoördinator en organiseren we verdiepende bijeenkomsten voor professionals, bijvoorbeeld over mediawijsheid.”

Met steeds meer Alphense scholen heeft de bibliotheek een verdergaande samenwerking, via het programma Bibliotheek op school. Dit zijn scholen die hiervoor een subsidie hebben gekregen of hier zelf aan bijdragen. “Deze scholen krijgen een leesmediaconsulent die advies geeft over hun boekencollectie: welke boeken en materialen passen het beste bij de leerlingen?

Ook organiseren we er workshops voor de leerkrachten en monitoren we hoe de school ervoor staat als het gaat om leesbevordering.

Wat bovendien een groot succes is, is de auteursbezoeken die we jaarlijks organiseren voor deze scholen. Vaak vertellen deze auteurs over hun leven en lezen ze een stukje voor uit een van hun boeken. We merken dat leerlingen er dan al met één been inzitten en vaak zin hebben om de rest te lezen.”

Enthousiasme is besmettelijk

Voor middelbare scholen is er een vergelijkbaar aanbod, inclusief gratis rondleidingen voor brugklassen en een bieb-escapespel waarbij scholieren de bibliotheek op een ludieke manier leren kennen. “Het is ontzettend belangrijk om plezier en interesse in boeken op te wekken. Want als jongeren een boek interessant vinden, is de kans veel groter dat ze het uitlezen. En jongeren die meer lezen worden onder andere sneller beter in taal.”

Daarnaast organiseert de bibliotheek leeskringen voor leerkrachten. “Die leeskringen zijn heel populair: zowel voor de basisschool als de middelbare school zitten ze bijna altijd vol.

Maandelijks komen leerkrachten bijeen om over een boek te praten, vaak met de auteur erbij. Daarna lenen ze een kist met dertig exemplaren van dat boek om in de klas uit te lenen. Het werkt zo goed omdat ze eerst zelf enthousiast over een boek worden, en vervolgens dat enthousiasme kunnen overbrengen op de leerlingen.”

Samen lezen

Niet alleen op school, ook thuis kan de bibliotheek helpen met taalbevordering. Ruim honderd vrijwilligers gaan via de bibliotheek twintig keer per jaar bij gezinnen thuis langs als onderdeel van de Voorleesexpres. Ze lezen voor, doen taalspelletjes en betrekken ook de ouders erbij. Vooral voor kinderen met een taalachterstand, of uit gezinnen waar thuis geen Nederlands wordt gesproken, maakt dit een wereld van verschil.

Myrna vertelt: “We evalueren geregeld, en hieruit blijkt dat niet alleen de leesvaardigheid maar ook het zelfvertrouwen van de kinderen vooruit gaat, vooral van anderstalige kinderen. Kinderen die eerst niet durfden voor te lezen in de klas, denken na een tijdje: ‘Ik kan dit!’”

Ook gaat bibliotheek Rijn en Venen steeds meer met kinderopvangorganisaties samenwerken. Myrna vertelt: “We hebben een subsidieaanvraag gekregen voor ‘Boekstart in de kinderopvang’ en gaan komend jaar extra uitgebreid met de drie grote kinderopvangen in Alphen samenwerken. Op elke groep komt er een voorleesvoorstelling  en op iedere locatie komt er een nieuwe boekencollectie. Je moet tenslotte jong beginnen.”

Kinderen houden van lezen

Wat Myrna iedereen op het hart wil drukken: “Ondanks wat je soms leest in de media, houden kinderen echt wel van lezen. Kijk ook maar naar de populariteit van Booktok en Bookstagram, waar jongeren laten zien wat ze lezen. De sleutel is dat je vooral zelf enthousiast bent en graag leest. Ik zie de toekomst positief in!”